مهاجران و حق شركت در انتخابات آلمان

دو گفتار راديويي از راديو دويچ اوله آلمان

قسمت اول

بحث ادغام خارجيها در جامعه آلمان، اين روزها بسيار بالا گرفته است. مسئولان امر از وجود تضادها و جوامع موازي در درون اجتماع كنوني آلمان سخن ميگويند. اما آنچه كه مسلم است اين است كه، ادغام افراد خارجي در آلمان، تنها از طريق تهديد و زور، قابل انجام نيست. با تامين شرايط لازم و تغيير سياست قديمي دولت آلمان مبني بر مرز كشيدن بين مهاجران و آلمانيها، ميتوان نخستين قدمها را در اين زمينه برداشت.


در دو برنامه پيش، از فعاليت گروه نابالغها براتون گفتيم و اضافه كرديم كه، اين گروه، با نمايشهاي كمدي اما سياسي خودش، سعي ميكنه، مقامات آلماني رو متوجه كنه كه، سياست قديمي دولت آلمان، در رابطه با خارجيا اشتباه بوده. وقتي نقشهائي كه آلمانيها و خارجيها در جامعه آلمان بازي ميكنن، با همديگه تعويض بشن، اين امر ميتونه، مثل يك ابزار مهم در تحريك مسئولان دولتي مورد استفاده قرار بگيره. اين وسيله، به مهاجرا اعتماد به نفس ميده. بيشتر مهاجرا درآلمان، تا حالا اين احساس رو داشتن كه، از طريق قوانين و مقررات گوناگون، به گوشه اي رونده ميشن و بايد دائم، حقانيت و موجوديت مورد سوال قرار گرفته شده خودشون رو، به اثبات برسونن. با اين بازي تعويض نقشها، اينبار آلمانيها هستن كه مجبورن، توضيح بدن.


البته بايد قبول كنيم كه، اين شيوه گروه نابالغها براي اشاره به مسائل مهاجرا، يك روش بسيار غير معموله، اما با موفقيتهاي زيادي همراه بوده. در ضمن، اين گروه، به انتقاد از خود هم ميپردازه و براي مثال مهاجرهائي رو سرزنش ميكنه كه، با ديدي يك جانبه، در جهان امروز قدم برميدارن و فقط و فقط، طبق آداب و رسوم سرزمين خودشون زندگي ميكنن. بويژه اين مسئله، در مورد مهاجرهاي تركي به چشم ميخوره كه، در آلمان زندگي ميكنن. اونها سفت و سخت به رسوم كشورشون پايبندن و بر همين اساس هم، انجمنهاي سياسي خودشون رو اداره ميكنن. اين امر مسلمآ به ادغام اونها در جامعه آلمان كمكي نميكنه. اما ادغام خارجيها در جامعه آلمان، مسئوليتي نيست كه، بايد بر عهده مهاجرا گذاشته بشه. خارجيا ميبينن كه، دولت و سياست آلمان ازشون استقبالي نميكنه و به عنوان واكنش، خودشون رو عقب ميكشن. اونها بجاي اينكه به مشكلات زندگي خودشون در آلمان بپردازن، بيشتر مايلن، به موضوعات كشوري مشغول بشن كه، ۱۰ هزار كيلومتر باهاشون فاصله داره.


۷۵۰ هزار نفر از مهاجران ترك در آلمان، از تابعيت اين كشور برخوردارن يعني خوشبختانه بخش بزرگي از ۲ ميليون نفر ترك ساكن آلمان، تونستن در اين جامعه با موفقيت ادغام بشن و جائي براي خودشون باز كنن. اونها از نخستين موانع اين كار دشوار عبور كردن اما، اصل قضيه، داشتن يك كارت شناسائي آلماني نيست بلكه، اين شيوه تفكر افراده، كه بايد تغيير پيدا كنه. به همين علت، فعاليتهاي گروههائي همچون گروه نابالغها در آلمان، در آينده هم، مهم باقي خواهند موند. به هر صورت، آنچه مسلمه اينه كه، همه افراد يك جامعه، بايد دست به دست هم بدن تا بتونن از حقوق لازم براي يك همزيستي مسالمت آميز، برخوردار بشن.


مهاجران و حق شركت در انتخابات آلمان

زماني كه در ماه سپتامبر گذشته اعضاي شوراهاي شهري و پارلمانهاي منطقه اي در ايالت نورد راين وستفالن آلمان انتخاب شدند، تقريبآ يك و نيم ميليون نفر از خارجيان پر جمعيت ترين ايالت كشور اجازه شركت در اين انتخابات را نداشتند. زيرا خارجيان يعني مهاجراني كه از اتباع كشورهاي عضو اتحاديه اروپا نيستند يعني اغلب تركها، در اين انتخابات هم حق شركت ندارند، همانند كشورهاي فرانسه و اتريش.


زماني كه در ماه سپتامبر گذشته، اعضاي شوراهاي شهري و پارلمانهاي منطقه اي در ايالت نورد راين وستفالن آلمان انتخاب شدن، تقريبآ يك و نيم ميليون نفر، از خارجيهاي پر جمعيت ترين ايالت كشور، اجازه شركت در اين انتخابات رو نداشتن. زيرا خارجيا، يعني مهاجراني كه از اتباع كشورهاي عضو اتحاديه اروپا نيستن، مثلآ اغلب تركها، در اين انتخابات هم حق شركت ندارن، مثل كشورهاي فرانسه و اتريش. اما كشورهاي ديگه اروپائي مثلآ بلژيك، برخلاف اخيرا تصميم ديگه اي اتخاذ كردن. بايد توضيح بديم كه، در ايالت نورد راين وستفالن، اون عده از خارجيهائي كه از يك موقعيت مشخص، در زمينه اقامتشون در آلمان برخوردار هستن، براي نخستين بار دفعه پيش اجازه داشتن، اعضاي شوراهاي بين المللي رو انتخاب كنن. شوراهاي بين المللي ارگانهائي هستن كه از حق شركت در انتخابات اعضاي پارلمان منطقه اي بهره مند ميشن. كارشناسان محافل مهاجرا اين شورا ها رو، يك پيشرفت واقعي در زمينه شركت خارجيا، در تصميمگيريهاي سياسي ميدونن. با اين وجود بسياري از مهاجرا، نداشتن حق راي رو اجحافي در حق خود ميدونن چرا كه، اين يكي از حقوق اساسي اونهاست. به همين دليل گروهها و انجمنهاي بسياري، از مهاجراي جوون بوجود اومدن، تا براي دسترسي به اين حق خودشون تلاش كنن. يكي از اين انجمنها، گروه شهروندان شهر مانهايم هستش، كه چند سال پيش تاسيس شده. هدف اين گروه اينه كه، به نابرابريهاي موجود در جامعه آلمان، در مورد خارجيا اشاره كنه. اين گروه بخاطر بر خوردار نبودن از برخي از حقوق، به كنايه اسم " نابالغها" رو بر خودش گذاشته. چرا كه با اين افراد در واقع، مثل خردسالان برخورد ميشه.


گروه نابالغها از طريق اعلاميه ها و پلاكاتهاي متعدد، خودش رو اينطور معرفي ميكنه: ما نه "مهمانيم"، نه "غريبه" و نه "خارجي".، زيرا هيچ ميهماني، نيمي از يك سده رو، در كشور ميزبان بسر نميبره. كسي رو كه هر روز ملاقتش ميكنيد، نميشه "غريبه" ناميد و "خارجيها" اينجا زندگي نميكنن بلكه، خارج از كشور.


۹ سال پيش ۱۰ تا جوون پر جنب و جوش و كوشا، كه به عنوان دومين و سومين نسل از مهاجراي كشورهاي مختلف در مانهايم زندگي ميكنن، ابتكار به خرج داده و گروه نابالغها رو تاسيس كردن. عده اي جوون يوناني، ايتاليائي يا ترك، كه احساس ميكنن، اغلب وظايف افراد تبعه آلمان به اونها داده شده، اما حقوق لازم، در اختيارشون قرار نگرفته.


حتي خود اسم نابالغها هم، نشانگر اينه كه اين كلوپ قصد داره، ديگران رو متوجه اين نقص، در جامعه آلمان بكنه.


بخش دوم

طبق بررسيهاي گسترده و دقيق يك تن از نمايندگان دولت آلمان كه در زمينه ادغام مهاجران خارجي در اين كشور فعاليت ميكند، برخلاف پيشدواريهاي غلطي كه وجود دارند، جوانان خارجي در آلمان، بخاطر اصل و ريشه خود نيست كه، دست به اعمال خلاف قانون ميزنند. مطالعات انجام گرفته در اين زمينه نشان ميدهند كه، علت آلوده شدن جوانان خارجي به اعمال غير مجاز، مسائل اجتماعي و موقعيت موجود در محله ها و گتوهاي خارجيان است.


بالغ دونستن افراد، يكي از مهمترين حقوق اوليه اي هستش كه در يك جامعه دموكراتيك اصولآ ميتونه وجود داشته باشه. چرا كه تازه اون موقع است كه، افراد در برابر دولت و اعضاي ديگه جامعه از تساوي حقوق بهره مند ميشن. هر كسي در مقابل كشورش بايد وظايفي رو برعهده بگيره اما در عوض بايد به او حقوق لازم هم داده بشن. از طرف ديگه مقامات كشوري هم در قبال مردم كشورشون وظايفي دارن و تا زمانيكه چنين امري مراعات نشه، نميشه از يك دموكراسي سالم سخن گفت.


موضوع حق شركت مهاجرا در انتخابات منطقه اي در آلمان هم در حال حاضر فقط نشان دهنده اينه كه خارجيها از چه حقوقي برخوردار نيستن. اما در كل مسئله مهمتر از همه اينهاست. قصد اصلي گروه نابالغها اينه كه اين شيوه تفكر قديمي، كه بر مبناي اون آلمانيها و خارجيها با همديگه در تضاد كامل قرار ميگيرن رو از بين ببرن.


در همه شهرهاي بزرگتر آلمان، هر سال جشنها و مراسمي به احترام شهروندان خارجي برگزار ميشن. در اين مراسم، گروههاي بين المللي با به نمايش گذاشتن فولكلور كشورهاي خودشون سعي ميكنن، فرهنگ كشورهاشون رو به همديگه معرفي كنن و به اين ترتيب بيشتر به هم نزديك بشن. در اين جشنها، غذاهاي لذيذ اين مليتها هم به فروش ميرسن و به اين ترتيب خاطره ها با مزه خوش اين خوراكيها همراه ميشن. يكي از نخستين اقدامات گروه نابالغها اين بود كه در يك چنين مراسمي، يك تئاتر كمدي سياسي رو به نمايش در آوردن به اين ترتيب كه،از يك گروه فولكلور آلماني دعوت كرده و به فروش غذاهاي آلماني پرداختن. به اين ترتيب اونها سياست دولت آلمان در برابر مهاجرا رو وسيله اي براي اين قرار دادن كه، مسائل مهمي رو به آلمانيها نشون بدن و درحقيقت چشم اونها رو براي ديدن اين مشكلات باز كنن.


با اين مزاح سياسي خودشون تحت عنوان "همشهريهاي آلماني" گروه نابالغها تونستن تا حدي جلب توجه كنن كه، سال ۲۰۰۲ ميلادي در چارچوب "مسابقه ادغام خارجيها" در كشور آلمان، از رئيس جمهور اون زمان آلمان يعني يوهانس راو يك تمجيد نامه دريافت كردن.