^{سروش: گاهي چراغ دين دود مي زند}

^{عبدالكريم سروش، روشنفكر و فيلسوف ايراني كه اين روزها در ميان تعطيلات تابستاني از آمريكا به بريتانيا آمده، روزها وشب ها در جمع هواداران و شاگردانش حاضر مي شود و گاهي نيز مقابل دوربين تلويوزيون به نقد آنچه كه در ايران مي گذرد، مي نشيند.}

^{در شرايطي كه موج اعتراض ها به نتايج انتخابات و وقايع پس از آن در ايران ادامه دارد، آقاي سروش به بي بي سي فارسي گفت "اينكه در اين اواخر كساني آمده اند و راي مردم را تضعيف مي كنند و آن را از جايگاه بلندش تنزل مي دهند، نمي گويم پديده نوظهوري است اما آشكار شدن آن نزد پاره اي از حاكمان، امر بديعي است."}

^{پس از اعلام نتايج انتخابات اخير رياست جمهوري در ايران كه با اعتراض هاي مردمي رو به رو شد و اينك شماري از حاكمان فعلي و سابق ايران هم جانب مردم را در آن گرفته اند و حتي پيشنهاد برگزاري همه پرسي داده اند، آقاي سروش با انتشار يادداشتي با عنوان "روح مجروح و غرور رنجور" با هموطنانش همدردي و به حاكمان ايران توصيه هايي كرد.}

^{آقاي سروش در اين يادداشت در سايت خود نوشت:"هيچ چيز مهيب تر از زخمي كردن غرور يك قوم نيست. سرمايه اعتمادشان را ستاندن و آب دهان برويشان افكندن، پليدي وبي شرمي ازين بيشتر نمي شود. آدميان دزدي ودغلي را تحمل مي كنند اما اهانت مكرر به عزت وكرامت شان را هرگز. اينك روح مجروح و غرور رنجور ايرانيان به جوش آمده است و تا ننگ آن خيانت زدوده نشود و تا غاصبان به دست عدالت سپرده نشوند التهاب شان فرو نمي نشيند."}

^{ناخرسندي از راي مردم}

^{آقاي سروش به بي بي سي فارسي مي گويد به گمان او علاوه بر اينكه تنزل دادن راي مردم در ميان حاكمان فعلي ايران سابقه تئوريك دارد، جنبه سياسي و اجتماعي هم دارد. "حاكمان ايران تا زماني كه مطمئن بودند كه راي مردم با آنها است هميشه از راي و اهميت آن سخن مي گفتند اما از زماني كه مطمئن شدند راي مردم ممكن است چنان كه آنها مي خواهند جهت گيري نداشته باشد، مشغول تخفيف راي مردم شدند."}

^{آقاي سروش مي گويد: "من فراموش نمي كنم در زماني كه آقاي خاتمي در ۱۲ سال پيش با آن سكوه انتخاب شد، يكي از سخنرانان تلويوزيون يعني دقيقا آقاي محسن قرائتي، در يكي از درس هاي قرآني اش گفت كه قرآن مي فرمايد، مردم عقل درستي ندارند و بنابراين به فرض كه اكثريت هم راي داده باشند، دليل حقانيت او نمي شود. اين سخن قرائتي نبود، سخن كساني بود كه از راي مردم ناخشنود بودند."}

^{"انتخاب تشيع از ابتدا مشروعيت الهي بود"}

آيت الله حسينعلي منتظري كه زماني نايب رهبري جمهوري اسلامي بود، از حاميان روشنفكري ديني در ايران محسوب مي شود

<sup>پس از برگزاري دهمين دوره انتخابات رياست جمهوري ايران و برگزاري دو نماز جمعه پس از آن كه يكي به امامت آيت الله خامنه اي و ديگر به امامت اكبر هاشمي رفسنجاني برگزار شد، بحث درباره سرچشمه مشروعيت حاكمان در ايران از يك بحث محدود به دامنه رسانه ها و مردم كشيده است.

پاره اي از نزديكان به آيت الله خامنه اي مشروعيت را با استناد به برخي روايات شيعي و نظرات آيت الله خميني "الهي" مي دانند و شمار ديگري از كه به دنبال صورتي عرفي از حاكميت هستند، باز هم به استناد به آراي آيت الله خميني و برخي از روايات و آيات قران، راي مردم را مشروعيت دهنده به حاكمان مي خوانند.

عبدالكريم سروش اما مي گويد كه آيت الله خميني در اين موارد به صراحت نظر نداده است.</sup>

^{"اگر نگاه كنيد از زماني كه تسنن و تشيع به عنوان دو شاخه بزرگ اسلامي تشكيل شد، حقيقت اين است كه نزاع بر سر مشروعيت بود. اهل سنت به دنبال مشروعيت سنتي رفتند و ابوبكر به عنوان خليفه انتخاب شد. اما شيعيان از همان ابتدا به دنبال مشروعيت كاريزماتيك و الهي بودند و اعتقاد داشتند به دليل نصب الهي كه براي آنها وجود داشته، حكومت، حق حضرت علي و فرزندانش است. تا امروز هم اين داستان ادامه دارد."}

^{به گفته آقاي سروش وقتي كه آيت الله خميني بحث ولايت فقيه را مطرح مي كرد، تكيه به نيابت از امامان معصوم كرد. "اين معنايش اين است كه همان مشروعيت الهي و كاريزماتيك و الهي امام معصوم منتقل مي شود به ولي فقيه. پس اگر به دل تئوري ولايت فقيه آيت الله خميني وارد شويد، قصه همين است. يعني مشروعيت در اصل از خداوند و پيامبر گرفته مي شود و فره ايزدي كه شخص در اثر اتصال با اين بزرگان پيدا مي كند، او را شايسته حاكميت قرار مي دهد."}

^{اما در شرايطي كه محمود احمدي نژاد و نظريه پردازن نزديك به او از جمله محمد تقي مصباح يزدي، همواره براين نكته تاكيد دارد كه اين دولت به دنبال تشكيل حكومت اسلامي است و مي خواهد اين نظام را به دست "صاحب اصلي اش" برساند و در احكامي كه صادر مي كند دلبستگي به امام دوازدهم شيعيان را ملاك مي دهد، مردم و رضايت مندي آنها در حكومت اسلامي، موضوع پرسش قرار مي گيرد.}

^{عبدالكريم سروش در اين زمينه مي گويد: "ولي امر وكيل الرعايا نيست، ما در تاريخ ايران كريم خان زند را داشته ايم كه خود را وكيل الرعيا مي ناميد اما ولي فقيه، ولي مردم است. ولايت فقيه يعني خواجگي، يعني سروري، اين غير از وكالت است، غير از نيابت از مردم است."}

^{به گفته آقاي سروش "چنانكه بايد در مفهوم ولايت فقيه در ايران صراحت به خرج داده نمي شود چرا كه اين موضوع چهره اي ناخوشايند نيز دارد ولي حقيقتا قصه ولايت فقيه اين است."}

^{به اعتقاد آقاي سروش "مساله مشروعيت يك امر بيرون دين است نه در درون دين. شما به اين مستندات درون ديني هرچه بيشتر [براي مشخص شدن پايه مشروعيت حكومت] استناد كنيد، آب تيره تر و داوري مشكل تر خواهد شد."}

^{فتواي فقها و دولت دمكراتيك}

عبدالكريم سروش پس از آنكه در اواخر دهه هفتاد خورشيدي گروههاي افراطي، موسوم به گروه فشار، چندين بار در جريان سخنراني هاي او در ايران اخلال ايجاد كردند، بيشتر وقت خود را به تدريس در دانشگاه هاي خارج از ايران گذرانده است

^{در پي وقايع اخير در ايران و اعتراض هاي مردمي در اين كشور به حوادث صورت گرفته پس از انتخابات، آيت الله حسينعلي منتظري از مراجع تقليد بلند مرتبه شيعه اخيرا در پاسخ به پرسش هاي شرعي مقلدانش گفته است كه تصدي مسئولاني كه عدالت و امانتداري را از دست مي دهند مشروعيت ندارد و متولي امور جامعه كه "با احكام شرع، موازين عقل و ميثاق هاي ملي" عمدا مخالفت كند "جائر و ولايتش جائرانه است."}

^{آقاي سروش از زمان حضورش در لندن، در جلسات مختلف مورد اين پرسش قرار گرفته كه مصداق اين فتوا چيست و حاكم جائر كيست و منظور آيت الله منتظري كه بوده است؟}

^{او در گفت و گو با بخش فارسي بي بي سي ديدگاه آيت الله منتظري را نظر فقيهي محترم خواند كه بر اساس جايگاه اش تعيين مصداق نمي كند و اين وظيفه مقلدانش است كه تطبيق به مصداق كنند كه چه كسي مشمول اين فتوا است.}

^{اما سروش درباره نقش "فتوا" در حكومت دموكراتيك ديدگاه روشني دارد: "بايد به سويي برويم كه در آن نتوان با فتواي هيچ مفتي اي كسي را نصب كرد يا كسي را عزل كرد. البته ما در يك شرايطي به سر مي بريم كه خود نظام ما فتوا را مهم و محترم مي شمارد. تمام نكته همين است كه در يك نظام دمكراتيك اساسا اين بساط بايد جمع شود. ما قانون داريم و قانون داريم و همين."}

^{آقاي سروش درباره دخالت دادن هرچه بيشتر احكام فقهي در اداره اموركشور، به تازگي به بي بي سي فارسي گفته است "وقتي شما فتيله بعضي از اين احكام را بالا بكشيد چراغ دين دود مي زند و همه خانه آتش مي گيرد. لذا اتفاقا در جامعه چند فرقه اي [كه در آن انواع دينداران و حتي بي دينان وجود دارند] بايد اين فتيله را پايين نگه داشت تا همگان بتوانند در اين جامعه فعاليت كنند."}

	تحصیل در انگلستان پذیرش از کالج و دانشگاه های انگلستان www.UkStudyToday.com		دوره های آیلتس و تافل در انگلستان دوره های فشرده و طولانی مدت www.UkStudyToday.com		مشاوره تخصصی تحصیل در انگلستان همه روزه بجز یکشنبه ها www.UkStudyToday.com
	طراحی حرفه ای وب سایت وب سایتهای تجاری,خبری,شخصی www.RoyalWebDesigners.com		محل نمایش آگهی شما 20 میلیون بار نمایش ماهیانه www.IranianUK.com/feedback.php		تبلیغ رایگان کسب وکار خود؟ آگهی رایگان www.Iranian118.com