تخم مرغ منبع بسيار خوبي از پروتئين ، ويتامين ها و املاح ضروري است و مي تواند به عنوان يك ماده غذايي مهم در برنامه غذايي افراد وجود داشته باشد. نيازهاي تغذيه اي افراد برحسب جنس و سنشان متفاوت است.
ارزش انرژي زايي تخم مرغ:
يك عدد تخم مرغ متوسط 76 كيلوكالري انرژي دارد و مصرف روزانه يك عدد تخم مرغ، 3 درصد نياز انرژي يك مرد بالغ و 4 درصد نياز انرژي يك زن بالغ را تأمين مي كند.
پروتئين:
تخم مرغ منبع بسيارغني پروتئين است. ارزش بيولوژيكي پروتئين تخم مرغ بسيار بالاست و نسبت به ساير منابع پروتئيني مثل لبنيات، گوشت ها و حبوبات غني تر است. پروتئين تخم مرغ داراي تمامي اسيدآمينه هاي ضروري براي سلامتي بدن مي باشد.
5/12 درصد وزن تخم مرغ را پروتئين تشكيل مي دهد و هم در زرده و هم در سفيده وجود دارد. ولي بيشتر در سفيده تخم مرغ و به نام آلبومين وجود دارد.
ويتامين ها:
تخم مرغ، بيشتر ويتامين هاي موردنياز بدن به جز ويتامينC را دارد. تخم مرغ منبع خوبي از ويتامين هاي گروهB و ويتامينA مي باشد. همچنين ويتامينD و ويتامينE را به مقدار كافي و لازم تأمين مي كند.
املاح:
تخم مرغ حاوي تمامي املاح براي تأمين سلامتي فرد است. به خصوص اينكه منبع بسيار خوب يد و فسفر مي باشد كه يد براي ساخت هورمون تيروئيدي و فسفر براي رشد بهتر و سلامتي استخوان هاي بدن لازم مي باشند.
املاح مهم ديگري كه در تخم مرغ وجود دارند شامل: روي، سلنيم، آهن و كلسيم مي باشند.
روي باعث بهبود زخم، بلوغ و رشد بهتر مي شود و عفونت را نيز از بين مي برد.
سلنيم نيز يكي از آنتي اكسيدان هاي مهم مي باشد و راديكال هاي آزاد ناشي از سوخت ناقص چربي ها را در بدن از بين مي برد و مي تواند بر عليه عوامل ايجادكننده سرطان نقش داشته باشد.
كلسيم نيز براي عملكرد بهتر سيستم عصبي، رشد بهتر افراد استخوان ها و استحكام ها آنها لازم است.
آهن يكي از اجزاء اصلي و حياتي گلبول هاي قرمز خون است ولي قابليت استفاده اين نوع آهن براي بدن هنوز مشخص نيست.
چربي ها:
8/10 درصد تخم مرغ را چربي تشكيل مي دهد كه در زرده آن وجود دارد و كمتر از 05/0 درصد آن در سفيده موجود است.
بر اساس تحقيقات 11 درصد اسيدهاي چرب تخم مرغ از نوع اسيدهاي چرب غيراشباع پلي( با چند باند دوگانه)، 44 درصد از نوع اسيدهاي چرب غيراشباع مونو( با يك باند دوگانه) و 29 درصد از نوع اسيدهاي چرب اشباع است.
كلسترول:
كلسترول و لسيتين، مواد چرب موجود در زرده تخم مرغ مي باشند و براي ساختمان و عملكرد سلول هاي بدن ضروري اند.
كلسترول قابليت انعطاف و نفوذپذيري غشاي سلول هاي بدن را حفظ مي كند. همچنين بعنوان يكي از اجزاء تشكيل دهنده مواد چربي است كه باعث نرمي پوست مي شوند.
كلسترول براي توليد هورمون هاي جنسي، كورتيزول( هورمون غدد فوق كليوي)، ويتامينD و نمكهاي صفراوي در بدن لازم است.
لسيتين نيز در انتقال چربي خون و در متابوليسم كلسترول نقش دارد.
كربوهيدرات و فيبرغذايي:
تخم مرغ به مقدار خيلي كم كربوهيدرات دارد و نيز فاقد فيبرغذايي است.
توصيه كارشناسان تغذيه در مصرف تخم مرغ به ترتيب زير مي باشد :
ورزشكاران براي افزايش عضلاتشان ، كودكان و نوجوانان در سن رشد ، كودكان از 9 ماه تا يكسال يك زرده كامل آن هم يك روز در ميان و از 2 سال به بعد بر اساس ذائقه كودك 6-5 تخم مرغ در هفته و افراد بالغ هم 4- 3 عدد در هفته و بر طبق نظر كارشناسان افرادي كه داراي كلسترول هستند مي توانند 3- 2 تخم مرغ در هفته ميل نمايند .
ساده ترين روش نگهداري تخم مرغ، بسته بندي خوب است.
تخم مرغ هايي ارزش نگهداري دارند كه در بررسي در برابر نور فاقد خون ، جنين يا كيسه هوايي بزرگ باشند. تخم مرغ تازه كيسه هوايي كوچك دارد ولي بمرور زمان آب آن تبخير و كيسه هوايي بزرگ مي شوند و شاهد كاهش وزن در تخم مرغ هستيم. تخم مرغ هاي كثيف،شكسته و كوچك نيز ارزش نگهداري طولاني مدت ندارند.
تخم مرغ تازه در داخل آب فرو مي رود ولي تخم مرغ كهنه بر سطح آب شناور مي ماند زيرا در اثر گذشت زمان و تبخيرآب آن كيسه هوايي رشد مي كند. پوست تخم مرغ تازه به سختي كنده مي شود.
نكته آخر اينكه جهت اطمينان از سالم بودن حتما تخم مرغ را بطور كامل بپزيد(زرده عسلي نباشد).