صرافی گاندی صرافی نیاوران
● خانه ● تبادل نظر پرنیان ● سفارش آگهی ● تماس با ما ● فیلترشکن ● عضویت در سایت
بوی جوی مولیان بوی جوی مولیان

بوی جوی مولیان.عرصه شعر فارسی برای هر فرد ایرانی فارغ از رشته تحصیلی و علایق شغلی جذابیت ویژه ای دارد. چه بسیار می توان دید که دانش آموخته های علوم پایه، فنی مهندسی.

● كتاب و شعر فارسي

بوي جوي موليان آيد همي

عرصه شعر فارسي براي هر فرد ايراني فارغ از رشته تحصيلي و علايق شغلي جذابيت ويژه اي دارد. چه بسيار مي توان ديد كه دانش آموخته هاي علوم پايه، فني مهندسي و يا شاخه هاي ديگر علوم انساني به جز ادبيات، چنان استادانه و عاشقانه از مثنوي، ديوان حافظ، ديوان شمس و ياد يگر دواوين شعراي نامي كشور سخن مي گويند كه آدمي را به حيرت وا مي دارد. اين كشش و گرايش را نمي توان جز به عمق معاني شعر دلكش فارسي مربوط دانست.

از شعر فارسي پيش از اسلام اثري در دست نيست و در دو قرن ابتداي پس از ورود اسلام به ايران، به دليل استيلاي زبان عربي باز هم از شعر فارسي نشاني نمي يابيم. اين دو قرن را شايد به قول استاد زرين كوب بتوانيم "دوقرن سكوت"(1) بناميم. در اواسط قرن چهارم است كه شاعري چيره دست رخ مي نمايد. در سرزميني كه اينك شايد به سختي بتوان كسي را يافت كه به زبان فارسي سخن گويد. رودكي شاعر تواناي ايران زمين در سال 329 ق در قريه اي به نام «رودك» در 50 كيلومتري شهر سمرقند زاده شد. شهر سمرقند كه اين چنين با شعر فارسي در آموخته است امروزه جزء خاك جمهوري ازبكستان است و رودك جزء كشور تاجيكستان. به هر روي رودكي در اين قريه باليد و به دليل آوازه بلندش در شعر و موسيقي به دربار امير نصر بن احمد ساماني- بخارا- راه يافت.

"پيش از رودكي شعرايي مانند ابوالعباس مروزي و ابوالحسن شهيد فرالاوي و جمعي ديگر بوده اند و از راه شعر و شاعري صلت ها يافته اند ولي هيچ يك از آنان به پايه رودكي نمي رسيدند و هيچ يك را ديوان نبوده. به همين جهت او را شيخ الشعرا گفته اند." (2) ادوارد براون در كتاب تاريخ ادبي خود رودكي را بزرگترين شاعر فارسي زبان بيش از عهد غزنوي مي خواند. ولي متاسفانه از اين شاعر بلند آوازه اشعار زيادي بر جاي نمانده است. تذكره نويسان و يا شاعراني كه نزديك به عصر رودكي مي زيستند روايت كرده اند كه اشعار زيادي از وي بر جاي مانده است ولي امروزه جز اندكي از آن بسيار بر جاي نيست. "و چنين گويند و العهدة علي الراوي كه اشعار او صد دفتر بر آمده است و قلايد (3) قصايد او مشحون است به فرايد (4) فوايد و مصداق آن سخن استاد رشيدي گفته است:

گر سري يابد به عالم كس به نيكو شاعري رودكي را بر سر آن شاعران زيبد سري

شعر او را من شمردم سيزده ره صد هزار هم فزون آيد اگر چونان كه بايد بشمري" (5)

رودكي از روحي شاد و طربناك برخوردار بوده است. در اشعار او شادي و نشاط موج مي زند و از غم و اندوه در آن اثري نيست شايد علت را بتوان چنين گفت كه: "اين حالت گذشته از اثر محيط زندگي و عصر حيات شاعر نتيجه سعدعيش و فراغت بال وي نيز بوده است" (6) چنانكه پيش از اين آمد رودكي به دليل آوازه بلندش در شاعري و نواختن رود و آوازي خوش به دربار امير ساماني نصر بن احمد راه يافت و صله هاي فراوان از آن امير دريافت داشت به طوري كه از اين راه زندگي را در آسايش و تنعم مي گذراند. ولي اين مال و ثروت دوام نياورد؛ اين شاعر زندگي را در مسكنت و تهيدستي به پايان برد.

شعر رودكي شايد در مقايسه با شاعران نام آور سبك عراقي با آن تركيبات و تشبيهات بديع و زيبا ساده بنمايد ولي همين سادگي و بي پيرايگي شعر رودكي با قوتي بي نظير همراه است "از ابيات و قطعات و قصايد و غزل هاي معدودي كه از رودكي باقي مانده به نيكي مي توان دريافت كه اين شاعر در فنون مختلف شعر استاد و ماهر بود و سخنان وي در قوت تشبيه و نزديكي معاني به طبيعت و وصف كم نظير است و لطافت و متانت و انسجام خاصي در ابيات وي مشاهده مي شود." (7)

قوت شعر و نزديكي معاني به طبيعت در اين شعر مشهور از رودكي به خوبي مويد است:

بوي جوي موليان آيد همي ياد يار مهربان آيد همي

ريگ آموي (8) و درشتي راه او زير پايم پرنيان آيد همي

آب جيحون از نشاط روي دوست خنگ (9) ما را تا ميان آيد همي

اي بخارا شاد باش و دير زي مير زي تو شادمان آيد همي

مير ماه است و بخارا آسمان ماه سوي آسمان آيد همي

مير سرو است و بخارا بوستان سرو سوي بوستان آيد همي

رودكي اين شعر را در محضر امير نصر بن احمد خواند و امير چنان از اين شعر متأثر شد كه بدون پاي افزار بر اسب بنشست و راه بخارا در پيش گرفت.

از برخي ابيات بر جاي مانده از شعراي نزديك به عصر رودكي چنين برمي آيد كه وي مذهب اسماعيليه داشته است.

"اين بيت ... دلالت بر تعلق رودكي به مذهب اسماعيليان مي نمايد:

از رودكي شنيدم سلطان شاعران كاندر جهان به كس مگرو جز به فاطمي" (10) (معروفي بلخي)

نكته اي كه در زندگي رودكي به عنوان علامت سوالي باقي مانده است، بينايي يا نابينايي اوست كه در اين نوشتار سعي بر آن داريم كه با استفاده از نظر اساتيد و برخي منابع دست اول بدان پاسخ گوييم.

هم اينك در كشور ما موسسه اي كه از نابينايان حمايت مي كند به نام رودكي خوانده مي شود(11)، ولي آيا اين نامگذاري با مسمي است؟ آيا رودكي از ابتداي زندگي نابينا بوده است و يا در بخش پاياني عمر به دليل كهولت سن نابينا شده است؟

سديدالدين محمد عوفي در تذكره «لباب الالباب» كه شرح حال شاعران نامي ايراني از ابتدا تا زمان تاليف كتاب 618 هـ ق است در اين باره مي گويد و "رودكي از نوادر فلكي بوده است و در زمره انام از عجايب ايام اكمه بود، اما خاطرش غيرت خورشيد و مه بود، بصر نداشت اما بصيرت داشت.... از مادر نابينا آمده اما چنان زكي و نيز فهم بود كه در هشت سالگي قرآن تمامت حفظ كرد و قرائت بياموخت و شعر گفتن گرفت و معاني دقيق مي گفت"(12) همچنين عوفي از ديگر توانايي هاي رودكي چنين سخن مي گويد" او را آفريدگار تعالي آوازي خوش و صوتي دلكش داده بود و به سبب آواز در مطربي افتاده بود.... آواز او به اطراف و اكناف عالم برسيد و امير نصر بن احمد الساماني كه امير خراسان بود او را به قربت حضرت خود مخصوص گردانيد و كارش بالا گرفت و ثروت و نعمت او به حد كمال رسيده(13) ولي آيا مي تون قول عوفي را بي كم و كاست پذيرفت؟ "سمعاني (14) و نظامي عروضي (15) و صاحب تاريخ سيستان (16) كه هر يك سخناني درباره رودكي گفته اند هيچ يك به كوري او اشارتي ندارند اما از شاعران قريب العهد (معاصر) به او اشارات صريح در اين باره در دست است. مانند قول ابوزراعه (17) درباره او:

اگر به كوري چشم او بيافت گيتي را ز بهر گيتي من كور بود نتوانم (18)

نقل شده است كه از رودكي پرسيدند: رنگ در نزد تو چگونه است؟ گفت: مانند شتر.

شاعران پس از رودكي نيز در برخي از اشعار خود به نابينايي او اشاراتي كرده اند.

استاد شهيد زنده بايستي و آن شاعر تيره چشم روشن بين

تا شاه مرا صريح گفتندي با لفاظ خوش و معاني رنگين

(دقيقي) (19)

اشعار زهد و پند بسي گفت است آن تيره چشم شاعر روشن بين

(ناصرخسرو)

و استاد ابوالقاسم فردوسي آنجا كه سخن از نظم كليله و دمنه گفته، به نحوي سخن رانده است كه كوري رودكي از گفتار او دريافته مي شود:

گزارنده را پيش بنشاندند همه نامه بر رودكي خواندند

بپيوست گويا پراكنده را بسفت اين چنين درّ آگنده را (20)

البته ابياتي در شعر رودكي مي توان يافت كه دلالت بر بينايي او دارد:

"پوپك ديدم به حوالي سرخس بانگ برآورده به ابر اندرا" (21)

و يا رودكي در جايي ديگر مي سرايد:

زلف تراجيم كه كرد؟ آنك او خال ترا نقطه آن جيم كرد

و آن دهن تنگ تو گويي كسي دانگكي نار بدو نيم كرد.

در اين بيت زلف يار و پيچ و تاب آن به جيم تشبيه شده است و اين تشبيه از كسي بر مي آيد كه از بينايي بهره داشته باشد. استاد ذبيح الله صفا در تاريخ ادبيات چنين مي آورد:" در اشعار شاعر به اشاراتي بر مي خوريم كه دلالت بر بينايي او در يك زمان مي كند و اين اشارات مايه حيرت خواننده مي شود. چنانكه يا بايد در صحت نسبت اين ابيات و يا در صحت نقل آنها ترديد كرد و يا پنداشت كه رودكي در قسمتي از زندگاني خود بينا بود و بعد كور شد."

رودكي نخستين شاعري است كه گوهر شعر فارسي را سُفت و درخشش تابناك آن را به ديده ها نشاند. او سر آغاز سلسله اي است كه با قلم و انديشه با شعر و لطافت لفظ، فرهنگ و هنر ايراني را حفظ كردند و به يادگار به ما رساندند.

او را به حق سلطان الشعرا و استاد شاعران ناميده اند. مردي كه حتي در تاريكي هاي نابينايي نيز زبان و قلم فرو نگذاشت و شعر و ادب فارسي را به مرتبه اي بلندتر از آنچه بدو رسيده بود بر كشيد و به ديگران سپرد تا از آن كاخي برآورند و آنها نيز بر آوردند.

پي نوشت ها و توضيحات:

1- "دو قرن سكوت" عنوان يكي از كتاب هاي ارزنده استاد عبدالحسين زرين كوب است كه هم اينك چاپ جديدي از آن از انتشارات علمي در بازار كتاب موجود است.

2- هدايت، محمود: گلزار جاويدان. ج اول، چاپخانه زيبا، 1353.

3- قلايد: گردن بندها، گلوبندها.

4- فرايد: جمع فريد و فريده، يگانه ها، مفردات، اشياء نفيس.

5- محمدعوفي، لباب الالباب، به كوشش سعيد نفيسي، تهران، كتابفروشي ابن سينا، 1335- ص 246

6- صفا؛ ذبيح الله: تاريخ ادبيات در ايران، ج1 (از آغاز عهد اسلامي تا دوره سلجوقي) تهران، انتشارات فردوس، 1369 ص 378

7- همان ص 378 و 377

8- آموي: آمودريا. نام قديمي رودخانه جيحون كه از كوه هاي شمال افغانستان سرچشمه مي گيرد. سابقاً به درياچه خزر مي ريخته ولي امروز مصب آن در درياچه آرال است.

9- خنگ: اسب سفيدموي.

10- صفا، ص 377

11- «مجتمع حمايتي نابينايان رودكي» عنوان كامل اين موسسه است.

12- محمد عوفي: لباب الالباب ص 245

13- همان ص 246

14- سمعاني: ابوسعيد عبدالكريم بن محمد بن منصور تميمي مروزي، شافعي فقيه و مورخ و حافظ حديث، وفات وي به سال 562. وي به شهرهاي دور سفر و با علما و محدثان ملاقات كرد و از آنان علم آموخت.

15- نظامي عروضي: ابوالحسن نظام الدين احمد بن عمر بن علي سمرقندي مشهور به نظامي عروضي. نويسنده و شاعر قرن 6 هجري. در اواخر قرن 5 در سمرقند ولادت يافت. كتاب وي مجمع النوادر يا چهار مقاله است كه بين سال هاي 2- 551 تاليف شده و شرح احوال چهار طبقه از مردم- دبير، شاعر، منجم و طبيب- را تا زمان خويش در آن گرد آورده است.

16- تاريخ سيستان: كتابي است كه مؤلف آن نامشخص است و در دو مرحله تاليف شده است و در مجموع وقايع تاريخي ميان سال هاي 448 تا 735 را شامل مي شود.

17- ابوزراعه: معمري جرجاني از شاعراني بود كه نزديك به عصر رودكي مي زيسته است.

18- صفا. ص 373

19- دقيقي طوسي: نخستين شاعري است كه اقدام به سرودن شاهنامه كرد. گشتاسب نامه را كه مشتمل بر هزار بيت است پيش از فردوسي سرود ولي مرگ امانش نداد و فردوسي كار او را دنبال كرد. هم اينك هزار بيت دقيقي در شاهنامه فردوسي موجود است.

20- صفا. ص 373

21- هدايت، گلزار جاويدان ص 56

Facebook Twitter Contact us RSS
www.IranianUK.com
دویچه وله
تحصیل در انگلستان - آمریکا

جدیدترین مطالب سایت
دیدنی ها و شنیدنی های روز
داغ ترین و پربیننده ترین مطالب
اخبار ایران و جهان
اخبار ورزشی
اخبار سینما و موسیقی
اخبار ایرانیان خارج از کشور
حوادث
عکسهای دیدنی
ویدیو کلیپ
دانلود فیلم
دانلود موزیک
فیلم ایرانی
دختران پسران و مسائل جنسی
پزشکی و سلامتی
علمی و دانستنیها
مقالات
داستان
روانشناسی
خانواده و زندگی زناشویی
تاریخی فرهنگی و هنری
زنان
مد آرایش و زییایی
تغذیه رژیم و گیاهان داروئی
آشپزی
مذهب و عرفان
طنز و جوک
کتاب و شعر فارسی
ایران سرای من
انواع فال طالع بینی و تعبیر خواب
روزنامه ها و مجلات
کامپیوتر و دانلود نرم افزار
رنگارنگ
راهنمای زندگی در خارج از کشور
تحصیل در خارج از کشور
مهاجرت
کودکان
امکانات
خانه
تبادل نظر پرنیان
سفارش آگهی
تماس با ما
فیلترشکن
عضویت در سایت
RSS
آگهی های متنی
عکس - ویدیو - سرگرمی
تحصيل در آمريكا
ادامه تحصیل در انگلستان
کالج های زبان در انگلستان
طراحی حرفه ای وب سایت
کنترل پنل کاربران
عضویت در سایت
تغییر کلمه عبور
تغییر دیگر مشخصات
جستجو در ایرانیان انگلستان
عضویت در خبرنامه
ایمیل :
جهت سفارش آگهی کلیک کنید
صرافی سمیانی
صرافی کاسپین
رایان یوکی
صرافی اطلس
صرافی موج
صرافی پرآرا
صرافی سیمرغ
دویچه وله فارسی
ادامه تحصیل در انگلستان
طراح وب سایت
راهنمای مشاغل ایرانیان
کتاب فروشی نما
صرافی گاندی
فیسبوک رایان یوکی
رایان یوکی
اين سايت هيچ گونه مسئوليتي را در قبال آگهي ها نمي پذيرد
جدیدترین مطالب سایت
فراخوان تجمعات هم‌زمان در اصفهان و تهران؛ آخرین واکنش‌ها و اخبار مربوط به اسیدپاشی‌های اصفهان
3 کشته در واژگونی وانت حامل دانش آموزان در کرمان
درمان دختر هنیه در بیمارستان اسرائیل
ضرب، جرح و قتل برای "آمران به معروف" ممنوع شد.
وزارت اطلاعات ایران از دستگیری «عناصر جاسوسی» در استان بوشهر خبر داد
خواهش شجریان: این دختر را نکشید
انتشار ویدئوی سنگسار یک زن در اینترنت توسط "دولت اسلامی".
ماجرای قتل شوهر در گرداب خیانت
سفر حیدر عبادی به ایران "برای دعوت به جنگ با داعش".
دومین شکست پرسپولیس با حمید درخشان را هیچکس ندید
داوطلبان آمریکایی که همراه کردها علیه 'داعش' می‌جنگند
احمد جنتی، ماشین اعدام و قضات صفر کیلومتر
نسرین ستوده در مقابل کانون وکلا تحصن کرد
داعش زن باردار را ۱۲ دلار فروخت
آگهی استخدام برای یگان های ویژه ناجا با شرایط تحصیلی: دیپلمه + معدل ۱۲
مقام وزارت کشور: ممانعت از ورود ۲۴ گروه انتحاری به خاک ایران
رئیس شرکت نفتی توتال در برخورد هواپیما با برف‌روب کشته شد
مهدوی ‌کنی، رئیس مجلس خبرگان، درگذشت.
رویترز: ایران حاضر به رفع تدریجی تحریم‌ها شده‌ است
دختر میرحسین موسوی : جنتی نوه‌اش را شکنجه می‌کرد
بررسی روزنامه‌های صبح تهران؛ سه شنبه ۲۹ مهر
مرد آفریقایی با 4 زن و 12 نامزد دستگیر شد/هیچیک از زنها از وجود هووهای خود خبر نداشتند
فرهاد مجیدی:من کی گفتم به خاطر تیام از استقلال می روم؟/خیلی ها هزینه می کنند تا مثل حجازی محبوب شوند
صحنه‌سازی برای فرار از اتهام قتل شریک
شهرت "رهانا" زن مبارز کرد در دنیای اینترنت.
سوتی تاریخی فردوسی پور درباره گل مجیدی/عذر خواهی عادل روی آنتن
پاسـتا با سـس آلفـردو - خوراک کشور ایتالیا
خامه بخوریم یا نخوریم؟
بهای سنگین نوشیدن نوشابه گازدار
اداره اماکن مجوز نداد؛ شب پنجم کنسرت کیتارو لغو شد
ادامه ...
دیدنی ها و شنیدنی های روز
لحظاتی برای شاد بودن!
رجز خوانی سنتی تیم راگبی نیوزیلند برای حریف مقابل
صحنه پرتاب و برخورد راکت با مسجدی در دمشق و انهدام کامل آن
راننده تریلی روس و رانندگی از سمت کمک راننده با پا
تصاویر روز 21 اکتبر - 29 مهر
دنیای شگفت انگیز جانوران روی زمین - 14
تغییرات دکوراسیون اتاق نشیمن را در طول یک قرن اخیر ببینید
حال "نصف جهان" خوب نیست.
معبد نیلوفر آبی، شاهکار معماری بهائیان در هندوستان .
یک جفت کفش کتانی با این همه تاریخ و تعبیر فرهنگی.
سربازهای روس و شنا رفتن روی زمین بدون استفاده از دست
مجموعه ای از حوادث چتربازی
اتومبیل نیسان با رنگ بدنه حساس به دما
دوربین مخفی وحشتناک : " اره برقی"
خوشحالی پس از گل باعث مرگ بازیکن جوان شد
ادامه ...
داغ ترین و پربیننده ترین مطالب
مهدوی ‌کنی، رئیس مجلس خبرگان، درگذشت. (324+)
در اپرایی در پاریس، زنی با حجاب برقع مجبور به ترک سالن شد. (275+)
ذبح دختربچه در موبایل یک داعشی (241+)
خواهش شجریان: این دختر را نکشید (239+)
دختر میرحسین موسوی : جنتی نوه‌اش را شکنجه می‌کرد (221+)
شهرت "رهانا" زن مبارز کرد در دنیای اینترنت. (219+)
کشف گور دسته‌ جمعی زایران ایرانی عتبات که توسط داعش کشته شدند (205+)
زمین خوردن یک روحانی (191+)
کسی مراقب چشمان سهیلا نیست (159+)
درس فراموش نشدنی که مربی به بوکسور جوان و مغرورش داد (157+)
عکس روز : سلفی شتر خوش خنده! (154+)
جریمه شدن پدر بیرجندی به خاطر رساندن فرزندانش به مدرسه (135+)
داوطلبان آمریکایی که همراه کردها علیه 'داعش' می‌جنگند (130+)
داعش زن باردار را ۱۲ دلار فروخت (125+)
دختران جوان و افراد دانشگاهی میان کارتن‌خوابهای تهران. (103+)
ادامه ...
● خانه ● تبادل نظر پرنیان ● سفارش آگهی ● تماس با ما ● فیلترشکن ● عضویت در سایت
Copyright 2004 - 2014 © IranianUK.com , All rights reserved.